Amersfoort - O.L.Vrouwetoren.
| ||
|---|---|---|
| Monumentnummer | 325303 | |
| Plaats | Amersfoort | |
| Plaats ID (nieuw) | 1664 | |
| Opmerking | Krankeledenstraat 26. Plein bij O.L.Vrouwetoren. De aanwezige fundamenten van de O.L.Vrouwekapel. | |
| Coördinaten | 155013,462987 | |
Buitengewoon belangrijke hoge historische kerktoren, qua hoogte de derde in Nederland (na Domtoren Utrecht en toren Nieuwe Kerk Delft, en net vóór toren St. Vituskerk Hilversum).
De geschiedenis van de Onze Lieve Vrouwekerk te Amersfoort zou zijn begonnen rond de 14de eeuw als kapel. De vondst van een miraculeus Mariabeeldje in 1444 was de oorzaak dat Amersfoort een belangrijke bedevaartplaats werd.
Men zou vrij gauw na de vondst van het Mariabeeldje begonnen zijn met de bouw van de toren. De toren is gebouwd in Laatgotische stijl met de Utrechtse Domtoren als voorbeeld. De toren valt onder de groep torens van de zgn. “Utrechtse Torenschool”. In het Sticht (Bisdom Utrecht) zijn in die periode enkele van dit soort torens tot stand gekomen, zoals o.a: de Rhenense Cuneratoren, Amerongense Andriestoren, de onvoltooide Wijkse Stadstoren en de Groningse Martinitoren.
De circa 98 meter hoge toren is in drie geledingen verdeeld. De onderste twee zijn sobere vierkanten bakstenen geledingen met blindnissen. Om de nissen zijn natuurstenen blokjes verwerkt. De tweede verdieping heeft drie nissen waarvan de middelste een galmgat is. Op de hoeken van de eerste geleding staan forse pinakels, die doen vermoeden dat de eerste torengeleding vloeiend overgaat in de tweede. De derde geleding is een achtkant, bekleed met natuursteen, die flamboyanter is uitgevoerd dan de onderste twee. De achtkant bestaat uit open spitsbogen met daarboven wimbergen bekroond door een kruisbloem, pinakels op de hoeken en spuwers in de vorm van fabeldieren. De houten bekroning stamt uit 1655 naar een model van 1560; bij een ongelukkige herstelling in 19de eeuw verlaagd door het wegneming van een etage.
Na de Reformatie werd de kerk voor diverse doeleinden gebruikt. Zo deed de kerk dienst als opslagplaats voor buskruit en als laboratorium waar granaten werden gevuld. dit laatste betekende het einde voor de Onze Lieve Vrouwekerk. Door een onzorgvuldige medewerker van het laboratorium explodeerde de kerk in 1787. De kerk raakte bij de explosie zwaar beschadigd en in 1806 werd besloten om de kerk af te breken. De toren bleef bewaard.
De toren van de Onze Lieve Vrouwekerk, ook wel 'Lange Jan' genoemd, heeft jarenlang dienst gedaan als z.g. nulpunt van het Rijksdriehoeksnetwerk (RD-coördinaten).
Carillons
Bijzonder is dat de toren twee carillons heeft. Het oudste is in de jaren 1659 tot 1664 gegoten door de gebroeders Hemony en telt 35 klokken; het nieuwe heeft 58 klokken en is in 1997 vervaardigd door de Koninklijke Klokkengieterij Eijsbouts. Nadat Amersfoort eeuwenlang een officiële stadsbeiaardier in dienst heeft gehad is deze functie in 1995 afgeschaft. De carillons op de Onze Lieve Vrouwetoren worden bespeeld door verschillende beiaardiers onder wie leraren en studenten van de in Amersfoort gevestigde Nederlandse Beiaardschool. Behalve de carillons hangen er sinds 2000 ook zeven luidklokken in de toren, gemaakt door de firma Hanns Martin Rincker in het Duitse Sinn. Zij hebben een gezamenlijk gewicht van een kleine 7000 kilo. Deze klokken worden op de eerste zaterdag van de maand, voorafgaand aan zomerconcerten en tijdens bijzondere (feest)dagen, zoals Koningsdag en 4 mei, geluid door het in 2002 opgerichte Amersfoortse klokkenluidersgilde "Het Zevengelui".
Aanwezige klokken
Bestaande klokken
| KlokkenWiki ID | Jaar | Naam | Diameter [cm.] | Gewicht [kg.] | OorlogRegistratienummer
|
|---|---|---|---|---|---|
| Klok_14873 | |||||
| Klok_14874 |
Verloren klokken of met onbekende status
| KlokkenWiki ID | Jaar | Naam | Diameter [cm.] | Gewicht [kg.] | OorlogRegistratienummer
|
|---|---|---|---|---|---|
| Klok_14873 | |||||
| Klok_14874 |