Aldeboarn gem. Heerenveen - Hervormde Kerk.

Aldeboarn - Hervormde Kerk.
Monumentnummer	35951
Plaats	Aldeboarn
Plaats ID (nieuw)	2532
Opmerking	Tsjerkebuorren 4. Hervormde Kerk en toren.
Coördinaten	189003,562388

De Prot. Doelhof- of Pankratiuskerk te Aldeboarn, 2023

Van 1200 tot 1400 was Aldeboarn een belangrijk kerkelijk centrum. De katholieke kerk stichtte kloosters in deze streken en de gouw Bornego werd een Dekenaat, met Aldeboarn als zetel van de Dekenstoel. Het dekenaat strekte zich uit tot aan de Tjonger. Rond 1600 werd Aldeboarn "Een groot en welbestraat dorp met een schoone Kerck en Toorn" genoemd. In 1723 werd de toren van de uit de 13e eeuw stammende turfstenen kerk, die was gewijd aan Bonifatius en de moederkerk van het dekenaat Bornego was, door bliksem verwoest.

De huidige eenbeukige kerk is in 1753 gebouwd bij een toren uit 1737. De toren is dus ouder dan de kerk. De kerk verving het middeleeuws tufstenen gebouw. De toren heeft een open lantaarn naar het model van de toren van Hindeloopen. Klokkestoel met gelui van twee klokken, waarvan één van G. van Wou, 1526, diam. 134,1 cm. en een moderne klok. Mechanisch torenuurwerk J.L. de Looze, Amersfoort, 1907, later voorzien van electrische opwinding.

Legende rond de toren

Over de bouw van de kerktoren doet de volgende anekdote de ronde: De inwoners van Aldeboarn, de Boornsters, wilden de hoogste toren van Friesland hebben, en dat betekende dat hun toren hoger moest worden dan de toren van Tzum. Daarom reisden twee mannen naar Tzum om te bepalen hoe hoog die toren precies was. Ze beklommen de toren en maten de hoogte met een touw. Daarna bleven ze in de plaatselijke herberg overnachten. Terwijl ze sliepen sneed de waardin een flink stuk van het touw af. En toen de toren van Oldeboorn in 1737 voltooid was, bleek hij met 47 meter toch lager te zijn dan de 72 meter hoge toren van Tzum. De inwoners van Aldeboarn worden sindsdien tuorkemjitters (torenmeters) genoemd.

Aanwezige klokken

Bestaande klokken

KlokkenWiki ID	Jaar	Naam	Diameter [cm.]	Gewicht [kg.]	OorlogRegistratienummer
Klok_6141
Klok_6142
Klok_1432	1526		134	1485,0	2-C-159
Klok_1433	1953		103

Verloren klokken of met onbekende status

KlokkenWiki ID	Jaar	Naam	Diameter [cm.]	Gewicht [kg.]	OorlogRegistratienummer
Klok_1434	1767		110	743,0	2-A-99P